O'zbekistonga futbol bo'yicha jahon chempionati kerakmi?
2022 yil 16 fevral | Moskva

Futbol bo'yicha 22-jahon chempionati 2022-yilning 21-noyabridan 18-dekabriga qadar Qatarda bo'lib o'tishi rejalashtirilgan – bu Yaqin Sharq uchun birinchisi.
Qatarda yozning juda qattiq jaziramasi tufayli chempionat noyabr oyining oxiridan dekabr oyining o'rtalariga qadar davom etadi va bu may, iyun yoki iyul oylarida o'tkazilmaydigan birinchi turnirga aylanadi. Bu arab dunyosida va aholisining aksariyati musulmonlar bo'lgan davlatda o'tkaziladigan birinchi jahon chempionati bo'ladi.

Eslatib o'tamiz, avvalgi futbol bo'yicha jahon chempionati 2018-yilda Rossiyada bo'lib o'tgandi. Xarajatlar taxminan 20 milliard dollarni tashkil etgan: yarmini Rossiya hukumati, yarmini esa xususiy investorlar qoplagan. Investitsiyalarning asosiy qismi sport va transport infratuzilmasiga yoʻnaltirildi. Bu makroiqtisodiyotga juda oz ta'sir ko'rsatdi; Rossiya miqyosida ko'rsatkichlar unchalik katta bo'lmagan. Bundan tashqari, 2014-yilda G'arb davlatlarining sanksiyalari va neft narxining pasayishi natijasida rublning qadrsizlanishi ushbu sarmoyalarni qisman qadrsizlantirdi.

Yana bir narsa qiziq: xokkeychilardan farqli o'laroq, rossiyalik futbolchilar osmondagi yulduzlarni olishmaydi. Futbolda Rossiya – Fransiya, Italiya yoki Xorvatiya emas. Albatta, turizm va moliya sohalari yaxshigina daromad olishdi, lekin umuman olganda, futbol bayramiga sarflangan mablag'ni qoplay olmadi. Rossiyaga bu nima uchun kerak edi? Prezident Vladimir Putin nega futbol chempionatiga bunchalik e'tibor qaratdi? Va bu tajriba O'zbekistonga qandaydir foyda keltira oladimi?

Javob oddiy. Futbol - sayyoradagi eng mashhur sport turi. Jamoatchilik va ommaviy axborot vositalari ahamiyatiga ko'ra, jahon chempionati hatto Olimpiya o'yinlari bilan ham raqobatlashishga tayyor. G'arb sanksiyalari ostidagi Rossiya uchun esa ochiq, muvaffaqiyatli, xavfsiz va do'stona davlatga o'xshab ko'rinish juda muhim edi: butun dunyodan muxlislar, barcha mamlakatlar yangiliklarida doimiy eng yuqori cho'qqidagi xabarlar.

O'zbekiston jahon iqtisodiyotiga besh yil avval ochilgan. Unga nafaqat MDH, Turkiya, AQSh va G'arbiy Yevropada, balki Lotin Amerikasi, Afrika va Osiyoda ham yaxshi PR kerak. O'zbekiston uchun futbol bo'yicha jahon chempionati o'zini dunyoga tanitish uchun ajoyib imkoniyatdir. Yuqori sifatli PR qimmat va uni topish uchun bir necha o'n yillar kerak bo'ladi. Va bu yerda "bir harakatda" amalga oshirilishi mumkin.

Investorlar ham odamlar. Va ular investitsiya qarorlarini nafaqat makroiqtisodiy ko'rsatkichlar, hisoblangan multiplikatorlar va qarz koeffitsiyentlari, balki ma'lum bir mamlakat va umuman mintaqa haqidagi shaxsiy fikrga asoslangan holda qabul qiladilar. Tabiiyki, infratuzilmaga investitsiyalar odamlarning hayot sifatini yaxshilaydi va korporativ sektor xarajatlarini kamaytiradi. Millionlab muxlislar kelishidan mehmonxonalar, restoranlar va boshqa xizmat ko'rsatish sohalari, shuningdek, banklar foyda ko'radi. Turistlarning milliy valyutaga bo'lgan talabi uning kuchayishiga olib keladi.

Kimdir COVID-19 pandemiyasi paytida bu haqda o'ylashga hali erta, deb aytar. Biroq, yozdan chanani, qishdan esa aravani tayyorlash kerak; bu tez ish emas va boshqa istiqbolli tarmoqlarda bo'lgani kabi raqobat kuchli.

O'z tarafimdan O'zbekistonga faqat omad tilayman!

Aleksandr Razuvayev, rus yevrosiyochisi, Moskva.