Rossiyalik ekspertlar: O'zbekiston – o'n yillikning eng istiqbolli hamkori
2021 yil 6 oktyabr | Moskva

Rossiya prezidenti Vladimir Putin 19-noyabr kuni Moskvaga tashrif buyurgan o'zbekistonlik hamkasbi Shavkat Mirziyoyev timsolida istiqbolli ittifoqchi va hamkorni qabul qildi. Ushbu uchrashuv tufayli Rossiya postsovet hududida uchinchi va kelajakda ikkinchi bozorni ochishi mumkin.
URA.RU ekspertlarining fikricha, ikki davlat oʻrtasidagi jiddiy yaqinlashuv Mirziyoyevning yangi muddatga qayta saylanganidan soʻng bu kabi ilk tashrifi boʻlganidan dalolatdir.

Ikki tomonlama uchrashuv oldidan 17-noyabr kuni Rossiya va O'zbekiston o'rtasidagi mintaqalararo hamkorlik forumi bo'lib o'tdi. U yerda Putin O'zbekiston tashqi savdo aylanmasida Rossiya ikkinchi (Xitoydan keyin) o'rinda ekanini aytdi. Iqtisodiy hamkorlik esa kuchayib bormoqda. Rossiyalik ishbilarmonlar O'zbekistonda 14 milliard dollarlik 150 ta investitsiya loyihasini amalga oshirmoqda. "Oʻzbekistonlik hamkorlarning Yevroosiyo iqtisodiy ittifoqi faoliyati bilan yaqindan bogʻlanishi oʻzaro hamkorlikni yanada chuqurlashtirish uchun yaxshi istiqbollarni ochadi", — deya qoʻshimcha qildi prezident.

Putin oʻzbekistonlik hamkasbi bilan uchrashuvda iqtisodiy masalalarga ham alohida eʼtibor qaratdi. Lekin avvaliga uni quchoqlab, 24-oktabr kuni bo'lib o'tgan prezidentlik saylovidagi g'alabasi bilan tabrikladi. "Siz ishingizni yaxshi uddalayapsiz. Ishonch bilan olg'a intilasiz, yurtni ko'tarasiz, natija ham bor. Odamlar buni ko'rib turibdi, shuning uchun ular (saylovlarda 80,3%) so'nggi yillarda qilgan ishlaringizga munosabat bildirishdi ", — dedi Putin. Rossiya Federatsiyasi Prezidenti Oʻzbekiston "nafaqat eng yaqin qoʻshni, balki ittifoqchi ham" ekanini taʼkidladi.
Bugungi kunda Oʻzbekiston savdo aylanmasining 18% Rossiya hissasiga toʻgʻri keladi. Pandemiyaga qaramay, o'tgan yili u 15 foizdan ko'proq o'sdi. Bu hatto eng qiyin paytlarda ham muvaffaqiyatli o'zaro aloqada ekanligimizning ko'rsatkichidir. Rossiyadan ham yaxshi miqdorda sarmoya — 10 milliard dollardan ortiq. Qiziqarli loyihalar mavjud bo'lib, bugungi kunda ham mintaqaviy, ham milliy miqyosdagi ishlar barcha yo'nalishlarda davom etmoqda. Bu iqtisodiyot, gumanitar aloqalar va transport infratuzilmasiga ham tegishli. Bu yerda bizda birgalikda ishlash uchun juda katta maydon bor va, albatta, muzokaralar qilish uchun mavzular bor.
Vladimir Putin
Rossiya Federatsiyasi Prezidenti
Mirziyoyev Oʻzbekistondagi prezidentlik saylovlari natijasi Putin bilan "qoʻshma ish" natijasi ekanini taʼkidladi.
Ayniqsa shuni ta'kidlashni istardimki, so'nggi yillarda munosabatlarimizda siljish amalga oshdi – bizda hech qachon bunday ko'rsatkichlar bo'lmagan... O'ylaymanki, bizda so'zlashish uchun ko'p narsa bor, chunki bugun [oramizdagi munosabatlarda] butunlay boshqa darajadamiz.. Barcha yo'nalishlarda chuqurroq integratsiya davom etmoqda. Bugun bizda ushbu masalalar – mintaqalararo, ikki tomonlama, xavfsizlik masalalari, Afg'oniston masalasini muhokama qilish uchun yaxshi imkoniyat bor.
Shavkat Mirziyoyev
Toshkentdagi Rus uyining rahbari
Prezidentlarning soʻnggi uchrashuvi 2020-yil yozida, Mirziyoyev koronavirus tufayli qoldirilgan Gʻalaba bayramini nishonlash uchun Moskvaga uchib kelgan edi. Biroq ular Putin bilan doimiy aloqada – may oyidan buyon tomonlar olti marta telefon orqali muloqot o'tkazgan.

O'zbekiston postsovet hududida Rossiya va Ukrainadan keyin uchinchi yirik davlat bo'lib, kelgusi 10 yil ichida u ikkinchi bo'ladi, bu katta, istiqbolli, o'sib borayotgan bozor, – deydi HSE professori, MGIMO bosh ilmiy xodimi Andrey Kazantsev.
Hozir mamlakatlar oʻrtasida barcha jabhalarda: iqtisodiyot, harbiy-siyosiy, madaniy yaqinlashuv kuzatilmoqda. Bu harbiy-siyosiy ittifoqchi emas, balki sherik. Rossiyaning ko'plab ittifoqchilari bor, ular aslida ko'plab asosiy tashqi siyosat masalalarida boshqacha pozitsiyani egallaydilar. Qrimning tan olinishi kabi. O'zbekiston o'z siyosatini halollik bilan quradi: qayerda Rossiya birga bo'lishga tayyor bo'lmasa, ular ochiq aytadilar.
Shavkat Mirziyoyev
HSE professori, MGIMO bosh ilmiy xodimi
O'zbekiston KXShT harbiy alyansi a'zosi emas, lekin mamlakat Rossiya bilan ittifoq tuzish to'g'risida ikki tomonlama kelishuvga ega, deb eslaydi Oliy Iqtisodiyot maktabi qoshidagi Yevropa va xalqaro keng qamrovli tadqiqotlar markazi direktori o'rinbosari Vasiliy Kashin.
Mamlakatlar yirik qoʻshma loyihalarga, jumladan, atom elektr stansiyalarini qurishga oid. Rossiya Oʻzbekiston va Yevroosiyo iqtisodiy hamjamiyatining hamkorligini rivojlantirish uchun diplomatik saʼy-harakatlarni amalga oshirmoqda va bu bilan katta rejalar bogʻlamoqda. Agar O'zbekiston ittifoqqa qo'shilsa, u 220 million iste'molchiga ega sub'ektga aylanadi – yangi miqyos va bozor darajasi. Afg'onistondagi vaziyat fonida biz harbiy-texnik hamkorlikni faollashtirdik. Rossiya O'zbekiston bilan munosabatlarni jadal rivojlantirishga umid qilmoqda. Bu mamlakat tashqi siyosatining ustuvor yo'nalishlaridan biridir.
Vasiliy Kashin
Oliy Iqtisodiyot maktabi qoshidagi Yevropa va xalqaro keng qamrovli tadqiqotlar markazi direktori o'rinbosari
Mirziyoyev inauguratsiya qilingandan keyin Moskvaga ilk ikki tomonlama tashrifi uning Rossiya bilan hamkorlikka ijobiy munosabati, shuningdek, Putinning videoaloqa orqali emas, shaxsan uchrashishga qaror qilganini koʻrsatadi, dedi Markaziy Osiyo boʻyicha ekspert Arkadiy Dubnov.
O'zbekiston Markaziy Osiyodagi eng yirik – 35 millionlik aholiga ega, Markaziy Osiyoning barcha davlatlari bilan chegaradosh asosiy davlatdir. Toshkent Afg'oniston rahbariyati bilan aloqada bo'lgan vositachi rolini o'ynaydi. Moskva hamkorlikning hozirgi darajasi yetarli emas, deb hisoblaydi va KXShT va Yevroosiyo Iqtisodiy Hamjamiyatiga kirishga intilmoqda. Toshkent qulay payt poylash yo'lida turibdi. O'ylaymanki, bu ham muzokaralar mavzusi.
Arkadiy Dubnov
Markaziy Osiyo boʻyicha