O'zbekiston Prezidentining Rossiyaga tashrifi yakunlari
2021 yil 29 oktyabr | Moskva

O'zbekiston Prezidentining Rossiyaga tashrifi chog'ida 18 hujjat, jumladan, hukumatlar o'rtasida yadroviy xavfsizlik, biologik xavfsizlik va xalqaro axborot xavfsizligini ta'minlash sohasida hamkorlikka oid bitimlar, shuningdek, besh yillik iqtisodiy hamkorlik dasturi imzolandi. 2019-yil O'zbekiston iqtisodiyoti jahonda yil kashfiyoti sifatida e'tirof etildi. Amalga oshirilayotgan islohotlar natijasida O'zbekiston hatto Markaziy Osiyoning an'anaviy yetakchisi bo'lmish Qozog'istondan ham oshib ketishi mumkinligi haqida ekspertlar gapira boshlashdi.
Bozor islohotlarini muvaffaqiyatli boshlagan mamlakatda Rossiya, Qozog'iston va Turkiya sarmoyadorlari faol. O'zbekiston xorijiy investitsiyalar va inson kapitali sifatini oshirishga an'anaviy garov tikmoqda. 1995-1996 yillardagi Rossiyani biroz eslatadi. Noneft Markaziy Osiyo davlatlari orasida O'zbekiston eng yuqori mehnat unumdorligiga ega (jon boshiga 1700 dollar). Bu ko'rsatkich bo'yicha O'zbekiston hatto iqtisodidan besh barobar ko'p bo'lgan Pokistonni ham ortda qoldirdi.

Pandemiya iqtisodiyotni modernizatsiya qilish rejalarini biroz kechiktirdi. Rossiya va Oʻzbekiston COVID-19 ga qarshi kurashda amaliy chora-tadbirlarni amalga oshirish, vaksinalar ishlab chiqarish boʻyicha tajriba va axborot almashish niyatida.

YaIM bo'yicha Rossiya sotib olish qobiliyati pariteti bo'yicha Germaniya bilan Yevropada birinchi/ikkinchi o'rinni egallaydi. Rossiya iqtisodiyoti pandemiyadan oldingi darajadan oshib ketdi, 2021 yil oxiriga kelib uning o'sishi 4,2% bo'lishi kerak. O'zbekiston uchun esa o'z eksportini Rossiyaning tez o'sib borayotgan talabiga bog'lash prinsipial ahamiyatga ega. Rossiya va O'zbekiston rahbarlari 2021-yil oxirigacha o'zaro tovar ayirboshlash hajmini 7 milliard dollargacha oshirish kutilayotganini va yangi qo'shma investitsiya loyihalarini ta'kidladilar.

Imzolangan hujjatlar orasida quyidagilarni alohida belgilash lozim:

1. Rossiya toʻgʻridan-toʻgʻri investitsiyalar jamgʻarmasining Oʻzbekiston toʻgʻridan-toʻgʻri investitsiyalar jamgʻarmasi bilan hamkorlik qilish va qoʻshma investitsiyalar toʻgʻrisidagi bitim;

2. "VEB.RF" davlat taraqqiyot korporatsiyasi va Olmaliq kon-metallurgiya kombinati o'rtasida Olmaliq shahrida misni qayta ishlash zavodi majmuasi (MOF-3) qurilishini moliyalashtirish uchun kredit shartnomasi;

3. VEB.RF va O'zbekneftgaz o'rtasida Rossiya mahsuloti, ish va xizmatlarini yetkazib berishni moliyalashtirish bo'yicha kredit shartnomasi.

O'zbekiston uchun asosiy masala – mehnat muhojirlarining xorijdagi, birinchi navbatda, Rossiyadagi mavqei. Ularning daromadlari respublika to'lov balansiga jiddiy ta'sir ko'rsatadi. Jahon banki maʼlumotlariga koʻra, 2021-yilda mehnat muhojirlarining Oʻzbekistonga pul oʻtkazmalari hajmi qariyb 7,6 milliard dollarni tashkil etadi, bu oʻtgan yilga nisbatan 26 foizga koʻpdir. Jahon banki ma'lumotlariga ko'ra, migrantlar pul o'tkazmalari mamlakat yalpi ichki mahsuloti tarkibida 11,6 foiz ulushni egallaydi. Taqqoslash uchun: Gruziyada bu ko'rsatkich 12,3%, Moldovada - 15,2%, Qirg'izistonda - 27,8%, Tojikistonda - 30,1% bo'ladi.

Asosiy intriga O'zbekistonning YeOIIga qo'shilishi bo'lib qolmoqda, bu esa, albatta, Rossiya Federatsiyasidagi mehnat muhojirlari ahvolini yaxshilaydi. Ular Rossiyada mehnat patentlarini olish zaruratidan holi bo'ladi va Qozog'iston, Belarus, Armaniston va Qirg'iziston ishchilari bilan teng huquqlarga ega bo'ladi. Kelayotgan 2021 yilda O'zbekiston tovarlari ilk bor Moskva supermarketlarida paydo bo'ldi. "Cho'lning oq quyoshi" restorani moskvaliklar uchun sevimli dam olish maskanidir. Sovet davridan beri juda oʻzgargan va ayniqsa turizm nuqtai nazaridan katta qiziqish uygʻotayotgan Oʻzbekistonni Rossiya kashf etmoqda.

Aleksandr Razuvayev, rus Yevrosiyochisi, Moskva.